Ankara dost İstanbul aşktır

Posted by

Şiirlerden, müziklerden, romanlardan, kıssalardan, türkülerden en çok bir tren geçer nedense. Bİr veda sahnesi de bir kavuşma anı da yeni bir kente gelen yabancıyı da en hoş tren istasyonları anlatır. Şiirle kol kola yol alan trende bu kez yerli ve yabancı 14 şair İstanbul’dan Ankara’ya yanlışsız bir kara trenle seyahat yaptı. Geçtiğimiz sekiz saatlik bu seyahatte biz de şairlerle birlikteydik. Sazların çaldığı, türkülerin okunduğu, şiir atölyelerinin yapıldığı, şiirlerin okunduğu bu uzun ve unutulmayacak seyahatte şairlere edebiyata meraklı lise ve üniversitede eğitim gören 100’e yakın öğrenci eşlik etti. Başşehir Kültür Yolu Şenliği aktiflikleri çerçevesinde hareket eden Şiir Sınırları Treni Ankara’da tekrar bir küme şair tarafından karşılandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları iş birliğiyle hazırlanarak İstanbul’dan yola çıkan trenin son durağı Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Ada Ankara’da gerçekleştirilen karşılama programı oldu. Şiirin Müsaadeden başlıklı aktiflik çerçevesinde küratörlüğünü Mehmet Lütfi Şen’in yaptığı Ankara Kitapları Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası (CEO) Ada Salonu’nda açıldı. İki günlük programda şairleri ağırlayan Şiir Çizgisi Treni’nde doğal olarak Ankara ve İstanbul kentlerine dair oldukça muhabbet döndü.

Yahya Kemal’in “Ankara’nın en hoş tarafı İstanbul’a dönüşüdür” kelamı bu seyahatte da bir defa daha yad edilince şairler ortasında bugünün İstanbul ve Ankara kentleri de doğal olarak karşılaştırıldı. Biz de bu tartışmalardan yola çıkarak trendeki şairlere sorduk: İstanbul’a giderken sizin için bu kenti özel kılan nedir? Ankara’ya giderken bu kenti özel kılan nedir? İşte aldığımız yanıtlar:

Adnan Özer

Adnan Özer: Ankara bunalınca kaçıp sığındığım şehir

Ankara’ya gitmek bana daima heyecan veriyor. Bunun sebebi de tahminen birinci sefer gittiğim büyük kentin Ankara olmasından kaynaklanıyor. Babam tren yolu memuruydu. Tren yola çalışanlarının ve ailelerinin her yıl fiyatsız olarak muhakkak bir limitte seyahat yapma hakları olurdu. Ortaokul yıllarında ailemden habersiz trene binip Ankara’ya gitmiş, ayakkabılarım su çekinceye ve üşüyene dek sokaklarında dolaşmış sonra o halde akrabalarımın konutunu bulup gitmiştim. Bu tek başıma yaptığım birinci tren seyahatini unutamam. Ankara’da hiç yaşamadım lakin İstanbul’da yaşadığım yıllarda da sık sık Ankara’ya kaçtım. Benim için Ankara nefes almak için kaçtığım bir kent oldu daima hayatımda. En sevdiğim de baharda Ankara’dır. Ankara’da şiir yazmadım lakin dönüşümde şiir yazdım. İstanbul’a dönmek ise daha çok iş gücü hatırlattığı için doğrusu İstanbul’a dönmenin benim için pek hoş tarafı yok. Ancak şunu da söyleyeyim ki İstanbul’dan başka kalınca 10 gün sonra burnumda tüten bir kenttir.

Belki 20 gün sonra tekrar iş güçten ötürü kent yine boğacak fakat yeniden de İstanbul’dan başka kalınca özlemeden edemezsin. İstanbul’da en çok özlediğim ise sur içidir. İş güç olmasa ve şöyle İstanbul’un Kocamustafapaşa’dan başlayıp Eyüpsultan’a kadar dolaşsam derim ve bu eski kentin sokaklarında kaybolmayı çok severim. Benim için öncelik İstanbul’un Tarihi Yarımadası’dır. Boğaziçi sonra gelir. Bu kezde da kendi projemle İsatnbul’dan Ankara’ya gelmek ise çok hoş bir histi. Benim üzere pek çok arkadaş uzun yıllardır kara trene hiç binmemiş. Bu manada hepimiz için nostalji oldu ve herkes çok memnun oldu. Trende atölye çalışması yapmak zordu ancak hoş oldu. Şairlerde bu tıp bir tren seyahatini şair Mayakovski daha evvel yapmış ve tabi daha uzun bir seyahat yaparak ülkeyi dolaşmış. Ben daha evvel İstanbul’da kent çizgileri şiir okumaları yapıyordum. Bu sefer de bunu trene taşıdık. En hoş reaksiyon de gençlerden geldi. Trendeki öğrenciler biz çok memnun olduk diyerek teşekkür ettiler.

Aykut Kelebek

Aykut Kelebek: İstanbul kültür sanatın başkentidir

İstanbul benim doğup büyüdüğüm ve hayatımı inşa ettiğim kent, buradan ayrıldığımda hayatımın merkezinden biraz uzaklaşmış, buraya döndüğümde ise her şeyimle ilişkin olduğum yere dönmüş oluyorum. Şiir Sınırları Trenine atıfla, İstanbul’un Türk kültür-sanatının lokomotif kenti olduğunu söyleyebiliriz. Ankara ise kısa müddetli seyahatler dışında benim hayatımda şimdiye dek rastgele bir alan kaplamadı, daima uzağımda bir yer olageldi; fakat şiir, işte bu türlü etkinlikler vesilesiyle kentleri de yakınlaştırmayı başarıyor.
Cengiz Orakçı

Cengiz Orakçı: Ankara’yı dostlar özel kılsa da ruhim İstanbul’da

Bir kenti bize özel kılan çoklukla içindeki insanlardır diye düşünüyorum. Orada sevdiklerimiz, dostlarımız, arkadaşlarımız yaşıyorsa o kent bizim için farklı bir manaya sahiptir. O kente giderken sevdiklerinize kavuşacağınızı bilerek gidersiniz, heyecanınız onları göreceğiniz içindir. Ankara’nın benim için daha çok bu türlü bir manası var. Orada yaşayan pahalı dostlarımın ve oğlumun olması Ankara’yı bana özel kılıyor. İstanbul’a gelirken ise daha farklı bir histir yaşadığım. Özel olan kentin kendisidir. İstanbul’dur değerli olan, ruhundaki o çekim gücüdür. İstanbul’a kavuşmanın heyecanıyla gelirim her seferinde. “Nice revnaklı şehirler” olsa da dünyada “efsunlu hoşlukları yaratan” İstanbul’dur benim için. Eski ruh asaletini ve çekim gücünü çok kaybetmiş olsa bile yeniden de öyledir. Ruhumun İstanbul’da sonsuza yanlışsız açılan bir ufuk penceresi bulacağını bilerek dönerim İstanbul’a.

Ömer Erdem

Ömer Fazilet: Ankara, İstanbul’dan kaçırılmış bir hoşun yaşlılık günleri gibidir

İstanbul bir çocukluk düşüdür benim için. Bu düş vakitle hayatın gerçeğine çarpa çarpa yenilenmiş, şekillenmiş ve İstanbul’a kitabımla kristalize olmuştur. Ankara ise, sapa, manası bir türlü bir yere oturmayan, biraz korkutucu gelmiştir daima. Bazen, Ankara’nın İstanbul’dan kaçırılmış bir hoşun yaşlılık günleri benzetmesi yapmak geçer içimden ancak dilimi fiyatım. İstanbul’u ise bugün düşle değil niyet ile seviyorum lakin ona yapılan haksızlıklara da daima isyan ediyorum.
Ercan Yılmaz

Ercan Yılmaz: Tren ve şiir iç içeyse nereye gidildiğinin kıymeti yoktur

Trenin bir şiirin en uzun dizesi olduğunu düşünürüm. Altı vagondan oluşan bir mısra-ı berceste. Bir dizenin içinde seyahat yapmak şiire dahil olmak demekti. Ankara’ya bir manada nûr-ı siyâh metaforuyla tanımlanabilecek bir seyahat kalplerin tekrar yazılması demektir. Şairler, şiirler, müstakbel şairler, okurlar, şiire inananlar… “Bir virgül için ölünen bir dünya düşleyen”lerle büyülü bir seyahat. Tren ve şiir iç içeyse nereye gidildiğinin bir değeri yoktur; apansızın kalp diyârı olur Ankara. İstanbul’a dönüş birinci dizeye dönüştür bir bakıma. Kimi şiirler başladığı dizeyle biter; bu o şiiri tılsımlı bir daire kılar. Bir seyahatten arta kalanlar öbür şiirler doğuracaktır artık. ‘Uzun-ân âşığı’ olursunuz. İstanbul’a dönerken yol, yolcu ve seyahat bir ve tıpkı şey olur. Şiir, şair ve okuru da bir ve tıpkı şey kılar tren. Aşktır bu.

Hüseyin Akın

Hüseyin Akın: Konutum neredeyse yüreğim oradadır

Önce Ankaradan başlayayım isterseniz. Ne de olsa Ankara gidilen İstanbul dönülen yerdir. Ankara’yı bende özel kılan şey öncelikle günübirlik gidip gelinecek bir kent olmasıdır. Yani Yahya Kemal’den mülhem “gelişigüzel” bir kent olması. Tren garının kentin içinde olması da bunda tesirli elbette. İstanbul’un fethinin manevi mimarların da bu kentte olması Ankara’ya gidişi manalı kılmaktadır. Ankara’dan İstanbul’a dönüşe gelince onlarca şey sayabilirim. Lakin öncelikli olarak sıralayabikeceklerim şunlar:Boğaz’ın, çağdaş saat ve vakitlerden sıyrılabilme imkanı, Kireçburnu kıyısında gezmek, kravatsız özgür bakışla hayata bakabilme fırsatı, konutumun İstanbul’da olması İstanbul’a dönüşün heyecan verici asli saikleridir. Meskenim nerede ise yüreğim oradadır. Ankara’da bekleyenim yok, İstanbul’da bekleyenim yok! Bu az bir şey olmasa gerek.
Zeynep Arkan

Zeynep Arkan: İstanbul’da yaşayamam lakin çok severim

Heyecan, sevinç, inanç dolu dostlukların hoş yeri İstanbul. Semt semt farklı dünyalar, farklı hisler yaşanırken şairin dediği üzere “altı balık üstü kuş” bir rahmetle düşlerim daima İstanbul’u. İçindeyken “yorulurum, daima yaşayamam” derim lakin daima özlerim. Sanat, edebiyat, şiir oradan çağlar zira; değeri bilinmez fakat hoşluğu bitmez… Ankara önemli, puslu, sistemli ve inançlı. Oradaki dostluk da değişik. Ebediyen kapısı açık olan bir kale üzere bana. Kimsenin ivedisi yok üzere, her şey devamlılık içeriyor. İnsanın içine dönmesi için bir tertip içeriyor güya. Kurulmuş, yapılmış bir kent Ankara, görevi belirlenip üzerine yüklenmiş. Bu her halinden aşikâr oluyor.

Baki Ayhan T.

Bâki Ayhan T.: İstanbul’dan ayrılmak diye bir şey yoktur

1985’te öğrenci olarak Adana’dan İstanbul’a geldim, çabucak hemen birebir tarihte de ağabeyim üniversite okumak için Ankara’ya geldi, yerleşti ve uzun vakit orada yaşadı. Ben de bilhassa 1990’lı yıllardan itibaren İstanbul’dan Ankara’ya sık sık seyahat ettim, çeşitli nedenlerle gidip geldim. Bu nedenler oldukça değişkenlik gösteriyor: Ağabeyime bekâr meskeninde konuk olmak, akademik bir toplantıya katılmak, bürokratik bir sıkıntıyı çözmek, Ulusal Kütüphane’de kitap aramak, geçerken uğramak… Fakat galiba en çok da doçentlik yabancı lisan imtihanı için gidip geldim Ankara’ya. Trenle, otobüsle, uçakla… Tanrı’m! Herhalde hayatımın en meşakkatli, en sıkıntı, en makûs seyahatleriydi. Yakın yıllara dek, bu imtihanlar yalnızca Ankara’da yapılırdı ve ben de 42 puanla giriş yaptığım ÜDS’de her seferinde üstüne 5-10 puan koyarak ilerleyebildiğim için (çünkü o önemli süreçte bile şiir yazmayı, mecmua okumayı, sinema izlemeyi daha çok önemsiyordum; bu nedenle doçenliğim 7-8 yıl gecikti lakin hiç pişman değilim) sanırım 8-10 kez bu münasebetle İstanbul-Ankara seyahati yapmıştım. Bu sefer olacak, bu kere olur, olmalı… diye diye…

İstanbul’dan Ankara’ya, Yahya Kemal’in o meşhur kelamı nedeniyle ebediyen önyargıyla gidilir. (Hoş, Yahya Kemal’in “döndüğü” İstanbul da Fatih, Üsküdar vs. değil Moda, Cihangir, Pera’dır ya!) Elbette ben de o denli bir önyargıyla giderdim her seferinde ve işlerim biter bitmez de İstanbul’a dönmek isterdim. Hâl bu türlü olmasına böyleydi lakin ağabeyimin (Cengis T. Asiltürk; romancı, öğretim üyesi ve sinemacı) bekâr meskeninde sabahlara kadar şiir ve edebiyat konuştuğumuz, sinema matineleri düzenlediğimiz, ortada çıkıp Kızılay veyahut Bahçelievler’de gezindiğimiz vakitleri hasretle anıyorum artık. Demek, Ankara benim için yalnızca bu manada bir hatıra bedeline sahipti. Orada tanıştığım insanları İstanbul’a döner dönmez unutur, oradan hiçbir hatıra eşya getirmezdim İstanbul’a.

Ankara’dan İstanbul’a dönüşlerde yanımda bir şey getirmekten fazla bir an evvel konutumda olma isteği, yorucu seyahatten sonra konutun rahatlığına kavuşma isteği, rutinlerime dönüyor olmanın hoşnutluğu önde gelirdi. Galiba insan İstanbul’dan nereye ve ne kadar mühlet için giderse gitsin tam olarak ayrılamıyor. Hafızamızın, kalbimizin bir tarafı hatta büyük kısmı İstanbul’da kalıyor. En azından benim için o denli. O nedenle, evet, nereye ve ne kadar mühletle gidersem gideyim İstanbul’dan ayrılmış hissetmiyorum kendimi.

Bu kez da o denli oldu. Şiir Çizgileri Treni ile İstanbul’dan Ankara’ya gittik, trende ve Ankara’da eski(meyen) dostlarla sohbet ettik, tartıştık, şiirler okuduk, hasret giderdik, ayrıyeten yeni dostlar edindik. Çok hoş geçen bu iki günün şiiri bende daima yaşayacak lakin İstanbul hanesine yazılarak!

Zeynep Tuğçe Karadağ

Zeynep Tuğçe Karadağ: İstanbul’a ömür yetmez lakin gönlüm Ankara’dan yana

Önemsediğim müelliflerin, şairlerin mezarlarını ziyaret etmekten zevk alırım, iki kentte de sevdiğim mezarlıklar mevcut, bu tarafları ortak diyebilirim. İstanbul, atmosferiyle ve tarihi dokusuyla beni büyülese de Ankara’da hissettiğim rahatlığı orada bulamıyorum. Ankara nizamlı bir kent ve inanç veriyor, haliyle rahat hissediyorum. İstanbul ise olanca hoşluğuna karşın huzursuz edici, dikenli bir yatak üzere. İstanbul’un ağır araç trafiğini ve kalabalığı da hesaba katınca, gönlüm Ankara’dan yana. Lakin şu bir gerçek ki Ankara’yı üç günde gezip bitirirsiniz, İstanbul’a ise ömür yetmez, görmediğiniz bir köşesi kesinlikle kalır. İstanbul’u özel kılan işte bu, keşif serüvenin hiç bitmemesi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.